BA LOẠI BAN CẤP ÂN XÁ CHUNG

Dẫn Nhập

1. Ba loại ban cấp ân xá chung này có mục đích khuyến khích người kitô hữu hình thành nên một nếp sống hằng ngày theo tinh thần Kitô giáo X. 1Cr 10,31 ; Cl 3,17 ; Vat.II, Sắc lệnh Tông đồ giáo dân “Apostolicam actuositatem”, các số 2-4 và 13. và hướng đời sống họ đến đức ái hoàn hảo. X. Vat.II, Hiến chế tín lý về Giáo Hội “Lumen gentium”, số 39-42.

2. Các loại ban cấp thứ nhất và thứ hai ít nhiều có những đặc điểm giống với những loại ban cấp cũ. Nhưng loại ban cấp thứ ba thì phù hợp với thời đại chúng ta hơn. Vì ngày nay có nhiều tiến bộ hơn nên cần khuyến khích các tín hữu thực hiện việc thống hối dựa vào những sáng kiến của chính họ nhằm bổ sung cho những luật kiêng thịt và ăn chay trong thực tế ngày nay khá bị xem nhẹ. X. Tông hiến Paenitemini, 17/3/1966, III Chúa (AAS, 58 (1966) : 182-183)

3. Thực ra, ba loại ban cấp này khá rộng, và mỗi loại có liên quan nhiều đến công việc của cùng loại chung. Dầu vậy, không phải tất cả những công việc đó đều được ban các ân xá nhưng chỉ có những công việc được thực hiện theo một cách thế và một tinh thần đặc biệt.

Ví dụ như, chúng ta hãy xem loại ban cấp thứ nhất được diễn tả như sau : “Khi thi hành các việc bổn phận và chịu đựng những khó khăn trong cuộc sống, người kitô hữu hướng tâm trí lên Thiên Chúa với sự khiêm nhường tín thác và dâng lời cầu khẩn cách sốt sắng, ít là trong tâm trí, thì được hưởng một ơn tiểu xá.”

Trong loại ban cấp thứ nhất này, ân xá chỉ gắn với những hành động của các kitô hữu hướng tâm trí lên Thiên Chúa, như được mô tả trên đây, khi họ thi hành các việc bổn phận và đối diện với những khó khăn trong cuộc sống.

Tuy nhiên, với bản tính yếu đuối, những hành động đặc biệt như thế không phải là luôn luôn thực hiện được. Nhưng khi một người quá tập trung và sốt sắng đến nỗi người đó thực hiện những hành động của loại ban cấp này vài lần trong ngày, nhằm gia tăng sự tròn đầy của ân sủng mà người đó đáng lãnh nhận đầy đủ hơn sự tha thứ các hình phạt và qua đức ái có thể chỉ cho các linh hồn nơi luyện ngục.

Theo bản chất, những nhận định này cũng áp dụng cho hai loại ban cấp chung còn lại.

4. Ba loại ban cấp rõ ràng là phù hợp đặc biệt với Phúc âm và huấn quyền được trình bày cách đầy đủ trong Công đồng Vatican II. Vì thế, dưới đây sẽ là những trích dẫn nguyên văn những bản văn Thánh kinh và Công đồng cho mỗi loại ban cấp chung này.

VIỆC BAN CẤP

I

Khi thi hành các việc bổn phận và đối diện với những khó khăn trong cuộc sống, người kitô hữu hướng tâm trí lên Thiên Chúa với sự khiêm nhường tín thác và dâng lời cầu khẩn cách sốt sắng, ít là trong tâm trí, thì được hưởng một ơn tiểu xá.

Loại ban cấp này nhằm giúp các kitô hữu thực thi lệnh truyền của Đức Kitô : “Các con phải cầu nguyện luôn, không được nản chí.” Lc 18,1 Nó cũng khuyên nhủ các kitô hữu thi hành việc bổn phận như là cách thế để họ duy trì và gia tăng sự liên kết với Đức Kitô.

Mt 7,7-8 : Anh em cứ xin thì sẽ được, cứ tìm thì sẽ thấy, cứ gõ cửa thì sẽ được mở cho. Vì hễ ai xin thì nhận được, ai tìm thì sẽ thấy, ai gõ cửa thì sẽ được mở cho.

Mt 26,41 : Anh em hãy canh thức và cầu nguyện, để khỏi lâm vào cơn cám dỗ.

Lc 21,34-36 : Vậy anh em phải đề phòng, chớ để lòng mình ra nặng nề vì chè chén say sưa, lo lắng sự đời, kẻo ngày ấy như một chiếc lưới bất thần chụp xuống đầu anh em, vì ngày ấy sẽ ập xuống trên mọi dân cư khắp mặt đất. Vậy anh em hãy tỉnh thức và cầu nguyện luôn, hầu đủ sức thoát khỏi mọi điều sắp xảy đến và đứng vững trước mặt Con Người.

Cv 2,42 : Các tín hữu chuyên cần nghe các Tông Đồ giảng dạy, luôn luôn hiệp thông với nhau, siêng năng tham dự lễ bẻ bánh, và cầu nguyện không ngừng.

Rm 12,12 : Hãy vui mừng vì có niềm hy vọng, cứ kiên nhẫn lúc gặp gian truân, và chuyên cần cầu nguyện.
1 Cr 10,31 : Vậy, dù ăn, dù uống, hay bất cứ làm việc gì, anh em hãy làm tất cả để tôn vinh Thiên Chúa.

Ep 6,18 : Theo Thần Khí hướng dẫn, anh em hãy dùng mọi lời kinh và mọi tiếng van nài mà cầu nguyện luôn mãi. Để được như vậy, anh em hãy chuyên cần tỉnh thức và cầu xin cho toàn thể các thánh.

Cl 3,17 : Anh em có làm gì, nói gì, thì hãy làm hãy nói nhân danh Chúa Giêsu và nhờ Người mà cảm tạ Thiên Chúa Cha.

Cl 4,2 : Anh em hãy siêng năng cầu nguyện ; hãy tỉnh thức mà cầu nguyện và tạ ơn.

1 Tx 5,17-18 : Hãy cầu nguyện không ngừng. Hãy tạ ơn trong mọi hoàn cảnh. Anh em hãy làm như vậy, đó là điều Thiên Chúa muốn trong Đức Kitô Giêsu.

Công đồng Vatican II, Hiến chế Tín lý về Giáo Hội Lumen Gentium, số 41 : Trong và nhờ những trạng huống, chức nghiệp hay hoàn cảnh của cuộc sống, tất cả mọi kitô hữu ngày càng được thánh thiện hơn, nếu họ biết tin tưởng lãnh nhận tất cả mọi sự từ tay Cha trên trời và biết cộng tác với thánh ý Thiên Chúa bằng cách tỏ lộ cho mọi người biết tình yêu Thiên Chúa đối với thế giới trong chính việc họ phục vụ trần thế.

Công đồng Vatican II, Sắc lệnh Tông đồ Giáo dân Apostolicam Actuositatem, số 4 : Đời sống kết hiệp mật thiết với Đức Kitô trong Giáo Hội được nuôi dưỡng bằng sự phù giúp thiêng liêng chung cho mọi tín hữu … Người giáo dân phải làm thế nào để nhờ những phương tiện ấy chu toàn nhiệm vụ trần thế trong những hoàn cảnh thường xuyên của cuộc sống mà vẫn không tách khỏi đời sống mình sự kết hiệp với Đức Kitô, nhưng càng kết hiệp mật thiết hơn chính khi thi hành công việc của mình theo ý Thiên Chúa … Những việc trong gia đình cũng như những việc ngoài xã hội không được tách rời khỏi động lực siêu nhiên của cuộc sống, theo lời Thánh Tông Đồ : “Hết thảy công việc anh em làm trong lời nói hay việc làm, hãy nhân danh Chúa Giêsu Kitô mà thực hành, nhờ Người để cảm tạ Chúa Cha là Thiên Chúa.” Cl 3,17

Công đồng Vatican II, Hiến chế Mục vụ về Giáo hội trong thế giới ngày nay Gaudium et Spes, số 43 : Sự phân ly giữa đức tin mà họ tuyên xưng và đời sống thường nhật của nhiều người phải kể vào số những sai lầm trầm trọng nhất của thời đại chúng ta … Vậy, không được tạo đối nghịch giả tạo giữa sinh hoạt nghề nghiệp và xã hội với đời sống tôn giáo … Theo gương Chúa Giêsu đã sống như một người thợ, các kitô hữu hãy vui mừng vì có thể thi hành mọi sinh hoạt trần thế mà đồng thời có thể liên kết trong một tổng hợp sống động duy nhất : các cố gắng nhân loại, gia đình, nghề nghiệp, khoa học và kỹ thuật với các giá trị tôn giáo, dưới sự điều hướng tối cao của các giá trị tôn giáo này, mọi sự được quy hướng về vinh quang Thiên Chúa.

II

Người kitô hữu dấn thân hoặc đóng góp vật chất cho việc từ thiện đối với những anh chị em túng thiếu, với sự thúc đẩy của tinh thần đức tin, thì được hưởng một ơn tiểu xá.

Loại ban cấp thứ hai này nhằm thúc đẩy các kitô hữu noi gương và thực thi lệnh truyền của Chúa Giêsu Kitô X. Ga 13,15 ; Cv 10,38 bằng việc thi hành cách thường xuyên những công việc bác ái và từ thiện.

Nhưng ân xá này không gắn liền với mọi công việc bác ái. Nó chỉ đi theo những công việc được thực hiện “cho việc từ thiện đối với những anh chị em thiếu thốn,” ví dụ, một người đang rơi vào hoàn cảnh cần lương thực hay quần

áo hoặc đang có nhu cầu được hướng dẫn hay an ủi về mặt tinh thần.
Mt 25,35-36.40 : Vì xưa Ta đói, các ngươi đã cho ăn ; Ta khát, các ngươi đã cho uống ; Ta là khách lạ, các ngươi đã tiếp rước ; Ta trần truồng, các ngươi đã cho mặc ; Ta đau yếu, các ngươi đã thăm nom ; Ta ngồi tù, các ngươi đã đến thăm … Ta bảo thật các ngươi : mỗi lần các ngươi làm như thế cho một trong những anh em bé nhỏ nhất của Ta đây, là các ngươi đã làm cho chính Ta vậy. X. Tb 4,7-8 ; Is 58,7.

Ga 13,34-35 : Thầy ban cho anh em một điều răn mới là anh em hãy yêu thương nhau ; anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em. Ở điểm này, mọi người sẽ nhận biết anh em là môn đệ của Thầy : là anh em có lòng yêu thương nhau.

Rm 12,8.10-11.13 : Ai khuyên răn, thì cứ khuyên răn. Ai phân phát, thì phải chân thành. Ai chủ toạ, thì phải có nhiệt tâm. Ai làm việc bác ái, thì hãy vui vẻ… thương mến nhau với tình huynh đệ, coi người khác trọng hơn mình ; nhiệt thành, không trễ nải ; lấy tinh thần sốt sắng mà phục vụ Chúa… Hãy chia sẻ với các thánh đang lâm cảnh thiếu thốn, và ân cần tiếp đãi khách đến nhà.

1Cr 13,3 : Giả như tôi có đem hết gia tài cơ nghiệp mà bố thí,… mà không có đức mến, thì cũng chẳng ích gì cho tôi.

Gl 6,10 : Vậy bao lâu còn thời giờ, chúng ta hãy làm điều thiện cho mọi người, nhất là cho những anh em trong cùng đại gia đình đức tin.

Ep 5,2 : Hãy sống trong tình bác ái, như Đức Kitô đã yêu thương chúng ta.

1 Tx 4,9 : Chính anh em đã được Thiên Chúa dạy phải thương yêu nhau.

Dt 13,1 : Anh em hãy giữ mãi tình huynh đệ.

Gc 1,27 : Có lòng đạo đức tinh tuyền và không tỳ ố trước mặt Thiên Chúa Cha, là thăm viếng cô nhi quả phụ lâm cảnh gian truân, và giữ mình cho khỏi mọi vết nhơ của thế gian. X. Gc 2,15-16.

1 Pr 1,22 : Nhờ vâng phục sự thật, anh em đã thanh luyện tâm hồn để thực thi tình huynh đệ chân thành. Anh em hãy tha thiết yêu mến nhau với tất cả tâm hồn.

1 Pr 3,8-9 : Sau hết, tất cả anh chị em hãy đồng tâm nhất trí, thông cảm với nhau, hãy yêu thương nhau như anh em, hãy ăn ở nhân hậu và khiêm tốn. Đừng lấy ác báo ác, đừng lấy lời nguyền rủa đáp lại lời nguyền rủa, nhưng trái lại, hãy chúc phúc, vì anh chị em được Thiên Chúa kêu gọi chính là để thừa hưởng lời chúc phúc.

2 Pr 1,5.7 : Anh em hãy đem tất cả nhiệt tình … có đạo đức lại thêm tình huynh đệ, có tình huynh đệ lại thêm bác ái.

1 Ga 3,17-18 : Nếu ai có của cải thế gian và thấy anh em mình lâm cảnh túng thiếu, mà chẳng động lòng thương, thì làm sao tình yêu Thiên Chúa ở lại trong người ấy được ? Hỡi anh em là những người bé nhỏ, chúng ta đừng yêu thương nơi đầu môi chót lưỡi, nhưng phải yêu thương cách chân thật và bằng việc làm.

Công đồng Vatican II, Sắc lệnh Tông đồ Giáo dân Apostolicam Actuositatem, số 8 : Ở đâu có người thiếu ăn, thiếu uống, thiếu mặc, thiếu nhà ở, thiếu thuốc men, thiếu việc làm, thiếu giáo dục, thiếu những phương tiện cần thiết để sống xứng danh con người, ở đâu có người bị đau khổ vì nghịch cảnh, ốm yếu, chịu cảnh lưu đày, tù ngục, thì ở đó bác ái Kitô giáo phải tìm gặp, ân cần săn sóc ủi an và xoa dịu họ bằng những trợ giúp thích đáng … Để thực thi bác ái mà không bị chỉ trích và để tỏ ra là bác ái đích thực, cần phải nhìn nhận nơi tha nhân hình ảnh Thiên Chúa vì họ đã được dựng nên giống hình ảnh Ngài và nhìn nhận nơi họ chính Đức Kitô, bởi vì bất cứ sự gì được tặng cho người nghèo là đã thực sự được dâng cho Người.

Công đồng Vatican II, Sắc lệnh Tông đồ Giáo dân Apostolicam Actuositatem, số 31 : Vì những công cuộc bác ái và từ Thiện là một bằng chứng hùng hồn về đời sống Kitô giáo, nên việc huấn luyện tông đồ cũng cần phải khuyến khích thực hiện những công cuộc đó, để các đồ đệ của Đức Kitô, ngay từ thiếu thời, đã biết chia sẻ nỗi đau khổ của người anh em mình và rộng lòng giúp đỡ những anh em thiếu thốn.

Công đồng Vatican II, Hiến chế Mục vụ về Giáo Hội trong thế giới hôm nay Gaudium et Spes, kết luận, số 93 : Nhớ lại lời Chúa : “Nếu các con yêu thương nhau, thiên hạ sẽ cứ dấu ấy mà nhận biết các con là môn đệ Thầy” Ga 13,35., người kitô hữu không thể tha thiết mong ước gì hơn là luôn được phục vụ con người trong thế giới ngày nay cách quảng đại và hữu hiệu hơn … Thực thế, Chúa Cha muốn chúng ta nhìn nhận Đức Kitô là anh cả trong tất cả mọi người và yêu mến Người cách cụ thể bằng lời nói cũng như bằng việc làm.

III

Người kitô hữu tự nguyện và vui lòng kiêng cữ những điều luật cho phép với tinh thần thống hối, thì được hưởng một ơn tiểu xá.

Loại ban cấp thứ ba này nhằm thúc đẩy các kitô hữu kiểm soát dục vọng để nhờ đó biết chế ngự con người của mình và trở nên gần gũi với người nghèo và Đức Kitô chịu đau khổ. X. Mt 8,20 ; 16,24.

Thật vậy, sự tuyệt vời của việc tự chủ càng nổi bật hơn khi nó được liên kết với đức ái, như Thánh Lêo Cả viết : “Chúng ta nên hướng đến nhân đức mà nhờ đó chúng ta giảm bớt những thú vui. Như thế qua sự điều độ của việc ăn chay con người thanh thản đến với người nghèo.” Bài giảng 13, De ieiunio decimi mensis, 2 : PL 54 :172.

Lc 9,23 : Ai muốn theo tôi, phải từ bỏ chính mình, vác thập giá mình hằng ngày mà theo. X. Lc 14,27.

Lc 13,5 : Nếu các ông không chịu sám hối, thì các ông cũng sẽ chết hết y như vậy. (x. Lc 13,3)

Rm 8,13 : Nếu nhờ Thần Khí, anh em diệt trừ những hành vi của con người ích kỷ nơi anh em, thì anh em sẽ được sống.

Rm 8,17 : vì một khi cùng chịu đau khổ với Người, chúng ta sẽ cùng được hưởng vinh quang với Người.

1 Cr 9,25-27 : Phàm là tay đua, thì phải kiêng kỵ đủ điều, song họ làm như vậy là để đoạt phần thưởng chóng hư ; trái lại chúng ta nhằm phần thưởng không bao giờ hư nát. Vậy tôi đây cũng chạy như thế, chứ không chạy mà không xác tín ; tôi đấm như thế, chứ không phải đấm vào không khí. Tôi bắt thân thể phải chịu cực và phục tùng.

2 Cr 4,10 : Chúng tôi luôn mang nơi thân mình cuộc Thương Khó của Chúa Giêsu, để sự sống của Chúa Giêsu cũng được biểu lộ nơi thân mình chúng tôi.

2 Tm 2,11-12 : Đây là lời đáng tin cậy : Nếu ta cùng chết với Người, ta sẽ cùng sống với Người. Nếu ta kiên tâm chịu đựng, ta sẽ cùng hiển trị với Người.

Tt 2,12 : (phải từ bỏ) những đam mê trần tục (chúng ta phải) sống chừng mực, công chính và đạo đức ở thế gian này.

1 Pr 4,13 : Được chia sẻ những đau khổ của Đức Kitô bao nhiêu, anh em hãy vui mừng bấy nhiêu, để khi vinh quang Người tỏ hiện, anh em cùng được vui mừng hoan hỷ.

Công đồng Vatican II, Sắc lệnh Đào tạo Linh mục Optatam totius, số 9 : Phải đặc biệt lo lắng tập sống đức vâng lời linh mục, đời sống khó nghèo và tinh thần xả kỷ sao cho họ quen mau mắn từ bỏ ngay cả những gì được phép nhưng không thích đáng và trở nên giống Đức Kitô chịu đóng đinh.

Công đồng Vatican II, Hiến chế Tín lý về Giáo Hội Lumen Gentium, số 10 : Phần tín hữu, nhờ chức tư tế vương giả, cộng tác dâng thánh lễ và thi hành chức vụ đó trong việc lãnh nhận các bí tích, khi cầu nguyện và tạ ơn, bằng đời sống chứng tá thánh thiện, bằng sự từ bỏ và bác ái tích cực.

Công đồng Vatican II, Hiến chế Tín lý về Giáo Hội Lumen Gentium, số 41 : Có nhiều hình thức và phận vụ trong cuộc sống nhưng sự thánh thiện chỉ có một – sự thánh thiện đó được theo đuổi bởi tất cả những người được Thánh Thần Thiên Chúa hướng dẫn, nghe theo tiếng gọi của Chúa Cha, thờ phượng Ngài trong tinh thần và chân lý, noi gương Đức Kitô nghèo khó, khiêm nhường và vác thập giá để xứng đáng dự phần vào vinh quang của Người.

Tông hiến về việc thống hối Kitô giáo Paenitemini, III, c : Dầu vậy, Giáo Hội kêu gọi tất cả các tín hữu cùng nhau vâng theo lệnh truyền hoán cải của Chúa không chỉ qua những đau khổ và thất bại mang tính tự nhiên của cuộc sống hằng ngày, nhưng cũng còn bằng việc hãm mình ép xác …

Giáo Hội đặc biệt quan tâm đến việc diễn tả ba cách thế quan trọng có thể thực thi được lệnh truyền hoán cải của Chúa, những cách thế này đã có từ lâu trong thực hành của Giáo Hội. Đó là cầu nguyện, ăn chay, và làm việc bác ái – ngay cả việc ăn chay và điều độ đã có một vị trí ưu đãi. Những phương thế thống hối này đã được xem như nhau qua nhiều thời ; tuy nhiên trong thời đại chúng ta, với những lý do đặc biệt tuỳ theo bối cảnh, khiến cho có sự ưa chuộng cách thống hối này hơn những cách khác. Chẳng hạn, tại những quốc gia giầu có, người ta nhấn mạnh vào những chứng từ về việc tự khước từ để các tín hữu không thuộc về thế gian ; một điểm nhấn khác là chứng từ về bác ái với tha nhân, ngay cả những ngoại kiều, những người đang phải chịu cảnh nghèo đói. AAS, 58 (1966) : 182-183 (DOL 358, số 3019-3020).